Aksaray İli Kirkitli Dokuma Örnekleri

Aksaray İli Kirkitli Dokuma Örnekleri – E-Kitap / Kirkitli Weaving Samples of Aksaray Province – E-Book

Yazarlar / Authors

• Semra Kılıç Karatay
• Süleyman Tarman
• Zeynep Yadigaroğlu
• Ahmet Melih Çilingir
• Sezin Bülbül
• Yaşar Ayyıldız

Geleneksel dokuma sanatı, yalnızca bir üretim faaliyeti değil; aynı zamanda toplumsal belleğin, kültürel kimliğin ve estetik anlayışın somut bir yansımasıdır. Anadolu’nun köklü dokuma merkezlerinden biri olan Aksaray ili döneminde ev sahipliği yapmış olduğu medeniyetlerin kültüründen etkilenerek zengin bir kültür kimliğine sahip olmuştur. Aksaray yöresi kirkitli dokumaları, sahip oldukları teknik özellikler, motif zenginliği ve kullanım çeşitliliği ile Türk dokuma sanatında önemli bir yere sahiptir.

Günümüzde hızlı sanayileşme ve teknolojik gelişmeler, geleneksel üretim biçimlerinin giderek azalmasına neden olmakta; buna bağlı olarak el emeğine dayalı dokuma kültürü de yok olma tehlikesi ile karşı karşıya kalmaktadır. Bu durum, özellikle yerel dokuma örneklerinin belgelenmesini, arşivlenmesini ve gelecek kuşaklara aktarılmasını zorunlu hâle getirmektedir.

Bu çalışma, söz konusu gereklilikten hareketle hem akademik hem de kültürel bir sorumluluğun ürünü olarak ortaya konulmuştur. Araştırma sürecinde Aksaray iline bağlı çeşitli yerleşim birimlerinde gerçekleştirilen saha çalışmaları, dokuma sahipleri ile yapılan görüşmeler ve mevcut dokuma örneklerinin incelenmesi temel veri kaynaklarını oluşturmuştur. Elde edilen bulgular doğrultusunda dokumalar; kullanım alanları, teknik özellikleri, motif ve desen kompozisyonları bakımından değerlendirilmiş; ayrıca dijital ve basılı katalog oluşturularak bu kültürel mirasın kalıcı hâle getirilmesi amaçlanmıştır.

Bu çalışmanın, Aksaray yöresi dokuma kültürünün tanıtılmasına katkı sağlaması, geleneksel el sanatlarının korunması konusunda farkındalık oluşturması ve ileride yapılacak bilimsel araştırmalara kaynak teşkil etmesi temenni edilmektedir. Çalışma sürecinde bizlerden desteğini esirgemeyen Aksaray Üniversitesi Rektörlüğüne ve Bilimsel Araştırma Projeleri (BAP) Koordinasyon Birimine, Aksaray halkına teşekkür ederiz…